Brainspotting: voor als EMDR niet werkt

Wanneer we geconfronteerd worden met diepe pijn, is onze eerste reactie vaak om uit verbinding te gaan. Dit is een natuurlijk beschermingsmechanisme. We trekken ons terug uit ons lichaam, uit het huidige moment, en vaak ook uit het contact met anderen. Deze staat van onthechting hielp ons ooit overleven, maar zorgt er in het heden voor dat we niet voluit kunnen leven.

Waarom EMDR soms stagneert

We proberen trauma vaak cognitief te begrijpen. We analyseren en praten erover, hopend dat ons verstand de oplossing heeft voor een probleem dat in ons lichaam ligt opgeslagen. Maar we weten eigenlijk maar heel weinig. Ons bewuste denken beslaat slechts een klein percentage van onze hersenactiviteit. Als we trauma alleen via praten en inzicht willen oplossen, proberen we het aan te pakken met het minst uitgeruste deel van onszelf.

Hoewel EMDR voor veel mensen fantastisch werkt, vraagt het een zekere mate van cognitieve verwerking en is het vaak gericht op één specifieke, herinnerbare gebeurtenis. Brainspotting is veel zachter en flexibeler. Het werkt uitstekend voor preverbaal trauma (trauma van voor de tijd dat we taal hadden), complexe PTSS en spanningen waarvan we de oorsprong cognitief niet precies weten. Je hoeft niet over het trauma te praten of specifieke beelden voor de geest te halen; het lichaam neemt de leiding.

De kracht van Brainspotting

Waar traditionele praattherapieën top-down werken (vanuit de neocortex naar het limbisch systeem), werkt Brainspotting bottom-up. Het passeert de bewuste mind en gaat direct naar de subcorticale breingebieden waar het trauma vastzit. Het draait het om: niet praten om te kunnen voelen, maar voelen en ontladen zodat er weer ruimte ontstaat om met een nieuwe helderheid te kijken en spreken.

Geen woorden nodig

Door de juiste oogpositie te vinden (de brainspot) in combinatie met bi-laterale geluidsstimulatie en de afgestemde aanwezigheid van de therapeut, kan de bevroren vecht- of vluchtrespons eindelijk worden ontladen. Het lichaam herkent dat de dreiging voorbij is. Het zenuwstelsel kan afschalen naar een staat van rust en veiligheid, waardoor de chronische, actieve angstrespons dooft.

Een veilige ruimte voor heling

Brainspotting werd in 2003 ontdekt door Dr. David Grand, die destijds een ervaren EMDR-trainer en behandelaar was. Hij merkte dat cliënten op bepaalde oogposities sterke reflexen vertoonden (zoals knipperen, slikken of ademhalingsveranderingen). Hij ontdekte dat wanneer cliënten hun blik op die specifieke posities vasthielden, ze een ongekende diepte in hun verwerking bereikten, dieper dan met reguliere EMDR het geval was. Dit leidde tot de ontwikkeling van een geheel nieuwe methodiek: "Where you look affects how you feel."